BAĞ-KUR PRİM BORCU OLANLARIN EMEKLİLİK ŞARTLARI VE 5 ÖNEMLİ KONUNUN AÇIKLAMALARI
Sevgili okuyucularımız bu hafta gündemde olan ve çok sorulan önemlibazı sorulara açıklık getirmeye çalışacağız. 1-PRİM BORCU BULUNAN BAĞ-KUR LULARIN EMEKLİLİK ŞARTLARI3 Mart 2023 tarihinde yayımlanan 7438 sayılı Kanun ile ilk defa8/9/1999 veya öncesi bir tarihte sigortalı olmuş vatandaşların ilgilikanunlarda öngörülen sigortalılık süresi ve prim gün sayısı koşulunusağlamaları halinde tahsis (emeklilik) talebinde bulundukları tarihiizleyen ay başından itibaren emekli aylığı bağlanmasına imkansağlanmıştır.Emekli aylığı talebinde bulunmakla birlikte prim borcu bulunanBağkur’lu vatandaşların ise emekli aylığına hak kazanabilmeleri içinayrıca prim borçlarını da ödemeleri gerekiyor.Yeni yapılandırma kanunu, ödenmeyen Bağkur borçlarının silinmesineimkan sağlıyor mu?Evvelce çıkartılan kanunlarla 1/5/2021 öncesi ödeme vadesi geçmişBağkur prim borçlarının silinmesine, sonradan istenilmesi halindetalepte bulunulan tarihteki asgari ücret ila asgari ücretin 7,5 katıarasındaki bir tutar üzerinden ödenmesine imkan sağlanmıştır.12/3/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7440 sayılı Kanun ile herne kadar 31/12/2022 ve önceki dönemlere ilişkin SGK’ya olan prim vediğer borçlarının enflasyon oranları üzerinden hesaplanacak faiziylebirlikte ödenmesine imkan sağlanmış ise de 7440 sayılı Kanundaödenmeyen Bağkur prim borçlarının silinmesine yönelik bir düzenlemeyeyer verilmemiştir.Bu bakımdan 1/5/2021 öncesi Bağkur prim borçları silinmiş olsa da1/5/2021 sonrası borçlar silinmediğinden, emekli aylığı bağlanabilmesiiçin 1/5/2021 tarihinden sonraki Bağkur borçlarının her halükardaödenmesi gerekiyor. 2-Tahsis talebinde bulunmuş Bağkur’luların sigortalılıkları hangitarihte sona erer?Bağkur kapsamında aktif sigortalılıkları devam ederken tahsistalebinde bulunan vatandaşların, tahsis talep tarihi itibariyle primborçlarının bulunmaması halinde sigortalılıkları tahsis talep tarihiitibariyle sona erdiğinden, cari dönem prim borçları da tahsistalebinde bulundukları tarihe kadar hesaplanmaktadır.Örneğin devam eden vergi mükellefiyeti bulunan Bağkur’lu vatandaşın20/3/2023 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve 20/3/2023 tarihiitibariyle borcunun bulunmadığı düşünüldüğünde, 2023/Mart ayınailişkin prim borcunun da 20 gün üzerinden hesaplanması gerekir.Tahsis talebinde bulunmuş vatandaşların cari dönem prim borçlarınıntahsis talep tarihine kadar olan süre yerine 30 gün üzerinden bankayayansıtılmış olması durumunda, tahsis talep tarihine kadar olan süreyeilişkin Bağkur borçlarını hesaplayarak yalnızca bu süreye ilişkinborçlarını ödemeleri yeterli olacaktır. Prim borcunun tamamını ödemişolmaları halinde ise fazlaya ilişkin kısmın iadesi için SGKMüdürlüğüne başvuruda bulunmaları gerekecektir. 3-Emekliliğe başvurduğu tarih itibariyle vadesi geçmiş borcu bulunanBağkur’lular emekli aylığına hangi tarihte hak kazanırlar?Bağkur kapsamında aktif sigortalılıkları devam ederken tahsistalebinde bulunmuş, ancak tahsis talep tarihi itibariyle vadesi geçmişborcu bulunan Bağkur’lu vatandaşların sigortalılıkları, tahsis taleptarihi itibariyle değil prim borçlarını ödedikleri tarih itibariylesona ermektedir. Bu durumda emekli aylığına da prim borçlarınıödedikleri tarihi izleyen ay başından itibaren hak kazanacaklardır.Örneğin 10/3/2023 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş Bağkursigortalısının prim borçlarını 15/4/2023 tarihinde ödediğidüşünüldüğünde, Bağkur kapsamındaki sigortalılığı 15/4/2023 tarihindesona erecek olup, emekli aylığına da 1 Mayıstan itibaren hakkazanacaktır. 4-Genel sağlık sigortası prim borçları emekli aylığı bağlanmasınaengel olur mu?Emekli aylığına Bağkur statüsünden hak kazanmış vatandaşların, zorunlusigortalı olmadıkları sürelerden kaynaklanan genel sağlık sigortasıprim borçları varsa, emekli aylığına hak kazanabilmeleri için genelsağlık sigortası prim borçlarını da ödemeleri şarttır.SSK veya Emekli Sandığı statüsünden emekli aylığına hak kazanmışvatandaşların genel sağlık sigortası prim borçları ise emekli aylığıbağlanmasına engel teşkil etmemektedir. Hal böyle olmakla birlikte7440 sayılı Kanun ile genel sağlık sigortası prim borçlarının31/8/2023 tarihine kadar gecikme zammı uygulanmaksızın ödenmesineimkan sağlandığı dikkate alındığında, sözkonusu borçların 31/8/2023tarihine kadar ödenmesi yerinde olacaktır.Vergi mükellefi iken başka bir işveren yanında 4/a sigortalısı olankişinin tahsis talebinde bulunması halinde işten ayrıldığı tarihtensonra Bağkur sigortalısı başlatılır mı?Bu durumda olan vatandaşların emeklilik nedeniyle işinden ayrılarak;Aynı ay içinde tahsis talebinde bulunmaları halinde tahsis taleptarihine kadar geçen sürede Bağkur sigortalılığı başlatılmamaktadır.Farklı bir ayda tahsis talebinde bulunmaları halinde Bağkursigortalılığı 4/a kapsamında işten ayrıldıkları tarihten bir gün sonrabaşlatılarak, prim borçlarının bulunmaması kaydıyla tahsis talepitibariyle sona ermektedir. 5-SSK veya Emekli Sandığı statüsünden bildirilen hizmet süresiemekli aylığı bağlanmasına yeterli geliyorsa Bağkur kapsamındakiborçların yine de ödenmesi gerekir mi?SSK veya Emekli Sandığı statüsünden bildirilen hizmet süreleri emekliaylığı bağlanması için yeterli olup, SSK veya Emekli Sandığıstatüsünden emekli aylığına hak kazanan vatandaşlara emekli aylığıbağlanabilmesi için, varsa 1/5/2021 tarihinden sonraki sürelerdenkaynaklanan Bağkur borçlarını da ödemeleri gerekiyor.Sosyal güvenlik mevzuatında uygulama bu şekilde yürütülüyor olmaklabirlikte, bazı ihtilaflı durumlarda bazan yargının SGKuygulamalarının aksine kararları olduğu da vakidir. Sevgili okuyucularımız bu yazılarımızı gönderdiğimiz DikilidekiReyhan bağımızdan Ramazan ı şerif i sağlıklı ve huzurlu bir şekildeihya etmenizi diliyorum. Aksaray daki emeklilik ofisimizde EYT kapsamına giren Yurtdışındaçalışan vatandaşlarımıza da yardımcı olunmaktadır.İrtibat telefonumuz0 532 542 02 70 Gelecek hafta yeni konularda buluşmak üzere hoşça kalın efendim.
